INOVATIVNI AUTOMOBILI (41)

Glas S 1004 Coupe (1962.): uveo zupčasti remen za pokretanje bregastog vratila motora

Prvi zupčasti remen ugrađen je 1962. u model S1004 Coupe tvrtke Glas, koju je ubrzo progutao BMW. Razvodni mehanizam bio je jednostavan, a zupčasti remen bez napinjača…

Glas S1004 Coupe bio je coupe (tadašnje) kompaktne klase, dugačak 3835 mm, širok 1500 mm i visok 1355 mm, razmjerno kratkog međuosnog razmaka od 2100 mm. Zanimljiv, inovativan je po motoru ugrađenom uzdužno sprijeda, koji je preko 4-stupanjskog ručnog mjenjača pokretao stražnje kotače.

Redni 4-cilindraš s vodenim hlađenjem, koji je iz 992 ccm pri 4800/min razvijao je 42 KS, konstruirao je Leonhard Ischinger, bivši BMW-ov konstruktor. Imao je bregasto vratilo u glavi (OHC), koje je po prvi put pokretao zupčasti remen.

Foto: zwischengas.com

Zupčasti remen je pokretao samo bregasto vratilo koje je preko klackalica pokretalo po dva ventila po cilindru. Glas S 1004 Coupe, uveden na tržište u kolovozu 1962., imao je masu 750 kg te je do stotke ubrzavao za 26 s i postizao 135 km/h. Tada je to bilo temperamentno, dinamičnije nego su postizali prosječni automobili.

U siječnju 1963. dobio je verziju Cabrio, a u studenome 1963. dobio je verziju 1004 TS Coupe s dvostrukim rasplinjačem i  64 KS, što mu je omogućavalo još bolje performanse (16 s, 150 km/h).

Tada su uvedeni i modeli 1204 Limousine, S 1204 Coupe i S 1204 Cabrio, s jednostrukim rasplinjačem, 1189 ccm i 53 KS te sportski modeli, s dvostrukim rasplinjačem 1204 TS Limousine, S 1204 TS Coupe i S 1204 TS Coupe. Ti su modeli iz 1189 ccm razvijali respektabilnih 70 KS za 13 s do stotke i najveću brzinu od 160 KS.

Najsnažnija verzija, Glas 1304 TS Limousine, koja je stigla u ožujku 1963. iz 1290 ccm je razvijala 85 KS, za ubrzanje do stotke od 12 s i najveću brzinu od 168 km/h. Posljednji model, Glas 1304 CL s 80 KS proizveden je u travnju 1968. i ukupna je naklada, dotada, dosegla 40.703 primjerka.

Masovno koriπtenje počinje krajem 1960-ih u Fiatima 125 i 128, a pravi bum nastaje 1974., pojavom prvog Volkswagen Golfa. Zupčasti remen nije potrebno održavati, gotovo je bešuman, stvara manje otpore i mehaničke gubitke te je jeftiniji od drugih pogona bregastih vratila (lanac, lančanici).

Za razliku od lanca, koji zbog lučnog koraka i pulsiranja prijenosnog polumjera lančanika ima neravnomjernu obodnu brzinu (poligonski efekt), zupčasti remen radi ujednačeno. Mekši prijenos snage (potrebne za pokretanje bregastih vratila) ublažava dinamičko opterećenje razvodnog mehanizma.

Glavna mu je mana rizik pucanja. Događa se vrlo rijetko, ali tada dolazi do velike havarije motora (sudare se klipovi i ventili). Zbog toga je propisana izmjena nakon određenog broja prijeđenih kilometara i godina (sedam do deset).

Izrađuje se od kompozita polimera (kloroprenskog kaučuka – neoprena) i ojačavajućeg sredstva – armature (mreže od staklenih vlakana).
Dobra mehanička svojstva, dinamičku otpornost i otpornost na trošenje zadržava u širokom temperaturnom području od -50 do +260°C.

Malo je osjetljiv na utjecaj kisika i ozona (sporo stari) te u radu može dugo izdržati bez istrošenja i pucanja.

Foto: Glaserati

Inovativni automobili (1): Renault Fuego GTX (1982.) uveo daljinsko centralno otvaranje vrata 

Inovativni automobili (2): Ford Vedette (1948.) uveo MacPhersonovu opružnu nogu

Inovativni automobili (3): Renault 4 (1961.) uveo zatvoreni, stlačeni rashladni sustav motora

Inovativni automobili (4): Nash Ambassador (1938.), prvi automobil s uređajem za hlađenje kabine

Inovativni automobili (5): Packard 180 Touring Sedan (1939.): prvi automobil s klima uređajem

Inovativni automobili (6): Mercedes-Benz 260 D (1936.): prvi serijski automobil s dizelskim motorom

Inovativni automobili (7): Porsche 356 (1952.) uveo potpuno sinkronizirani mjenjač 

Inovativni automobili (8): Tucker 48 (1947.) uveo disk kočnice

Inovativni automobili (9): Peugeot 403 (1955.) uveo termostatski ventilator hladnjaka motora

Inovativni automobili (10): Plymouth Voyager (1983.): prvi obiteljski minivan – monovolumen

Inovativni automobili (11): Tracta (1928.): prvi automobil s prednjim pogonom

Inovativni automobili (12): Renault 16 (1965.): prva kombilimuzina s petorim vratima

Inovativni automobili (13): Oldsmobile Custom 8 Cruiser (1939.): prvi automobil s automatskim mjenjačem

Inovativni automobili (14): Duesenberg Model A (1921.): prvi automobil s hidrauličkim kočnicama

Inovativni automobili (15): Panhard 4 (1904.): prvi automobil s volanom!

Inovativni automobili (16): Lohner-Porsche (1900.): prvi automobil s pogonom 4×4, električnim!

Inovativni automobili (17): Tatra T77 (1934.), prvi serijski aerodinamični automobil

Inovativni automobili (18): Plymouth Valiant (1960.): prvi automobil s alternatorom

Inovativni automobili (19): Volvo PV544 (1959.): prvi automobil sa sigurnosnim pojasom u tri točke

Inovativni automobili (20): DKW F1 (1931.): prvi automobil s motorom ugrađenim poprečno

Inovativni automobili (21): Lancia Lambda (1922.): prvi automobil sa samonosećom karoserijom

Inovativni automobili (22): Mercedes-Benz 300 SD (1978.): prvi automobil s turbodizelskim motorom

Inovativni automobili (23): NSU Wankel Spider (1963.): prvi automobil s wankel motorom

Inovativni automobili (24): DAF 600 (1958.): prvi automobil s kontinuiranim automatskim mjenjačem – CVT

Inovativni automobili (25): Jensen FF (1966.), prvi je ugradio mehanički ABS, jedan od pionira pogona 4×4

Inovativni automobili (26): Mercedes-Benz 450 SE (1978.): prvi automobil s elektroničkim ABS sustavom

Inovativni automobili (27): Citroën Traction Avant (1934.), prvi hatchback, prvi s radijalnim gumama, jedan od prvih s prednjim pogonom…

Inovativni automobili (28): Mercedes-Benz 300 SL Coupe (1954.): prvi automobil s direktnim ubrizgavanjem benzina

Inovativni automobili (29): Spyker 60 HP (1903.): uveo mehanički pogon 4×4, 6-cilindarski motor i kočenje preko 4 kotača

Inovativni automobili (30): Mercedes 6/25/40 PS (1921.): prvi automobil s mehaničkim kompresorom

Inovativni automobili (31): Lancia Ardea (1948.): prvi automobil s 5-stupanjskim mjenjačem

Inovativni automobili (32): Lamborghini Miura (1966.): prvi suvremeni supersportski automobil

Inovativni automobili (33): Citroën DS (1955.): pionir hidropneumatskog ovjesa, jedan od najrevolucionarnijih i najljepših automobila ikada

Inovativni automobili (34): Chrysler Imperial (1951.): prvi automobil sa servouređajem upravljača

Inovativni automobili (35): Oldsmobile Toronado (1973.): prvi automobil sa serijskim zračnim jastukom

Inovativni automobili (36): Fiat Croma Turbo D i.d. (1988.): prvi automobil pokretan turbodizelskim motorom s direktnim ubrizgavanjem

Inovativni automobili (37): Alfa Romeo 156 (1997.) uveo Common rail, direktno dizelsko ubrizgavanje preko zajedničkog voda 

Inovativni automobili (38): Oldsmobile Jetfire (1962.): prvi automobil s turbopunjačem

Inovativni automobili (39): Renault Voiturette (1898.): prvi automobil s kardanskim vratilom

Inovativni automobili (40): Maserati Biturbo (1981.): prvi automobil s dva turbopunjača

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on linkedin